Exsultet iam angelica turba caelorum (Vigilia Paschae): differenze tra le versioni
| Riga 17: | Riga 17: | ||
|valign=top| | |valign=top| | ||
; '''Testo latino''' | ; '''Testo latino''' | ||
'' | ''Exsultet iam angelica turba caelorum:''<br /> | ||
''exsultent divina mysteria:''<br /> | |||
''et pro tanti Regis victoria tuba insonet salutaris.''<br /> | |||
''Gaudeat et tellus tantis irradiata fulgoribus:''<br /> | |||
''et, aeterni Regis splendore illustrata,''<br /> | |||
''totius orbis se sentiat amisisse caliginem.''<br /> | |||
''Laetetur et mater Ecclesia,''<br /> | |||
''tanti luminis adornata fulgoribus:''<br /> | |||
''et magnis populorum vocibus haec aula resultet.''<br /> | |||
''Quapropter astantes vos, fratres carissimi,''<br /> | |||
''ad tam miram huius sancti luminis claritatem,''<br /> | |||
''una mecum, quaeso,''<br /> | |||
''Dei omnipotentis misericordiam invocate.''<br /> | |||
''Ut, qui me non meis meritis''<br /> | |||
''intra Levitarum numerum dignatus est aggregare,''<br /> | |||
''luminis sui claritatem infundens,''<br /> | |||
''cerei huius laudem implere perficiat.''<br /> | |||
''Vers. Dominus vobiscum.''<br /> | |||
''Resp. Et cum spiritu tuo.''<br /> | |||
''Vers. Sursum corda.''<br /> | |||
''Resp. Habemus ad Dominum.''<br /> | |||
''Vers. Gratias agamus Domino Deo nostro.''<br /> | |||
''Resp. Dignum et iustum est.''<br /> | |||
''Vere dignum et iustum est,''<br /> | |||
''invisibilem Deum Patrem omnipotentem''<br /> | |||
''Filiumque eius unigenitum,''<br /> | |||
''Dominum nostrum Iesum Christum,''<br /> | |||
''toto cordis ac mentis affectu et vocis ministerio personare.''<br /> | |||
''Qui pro nobis aeterno Patri Adae debitum solvit,''<br /> | |||
''et veteris piaculi cautionem pio cruore detersit.''<br /> | |||
''Haec sunt enim festa paschalia,''<br /> | |||
''in quibus verus ille Agnus occiditur,''<br /> | |||
''cuius sanguine postes fidelium consecrantur.''<br /> | |||
''Haec nox est,''<br /> | |||
''in qua primum patres nostros, filios Israel''<br /> | |||
''eductos de Aegypto,''<br /> | |||
''Mare Rubrum sicco vestigio transire fecisti.''<br /> | |||
''Haec igitur nox est,''<br /> | |||
''quae peccatorum tenebras columnae illuminatione purgavit.''<br /> | |||
''Haec nox est,''<br /> | |||
''quae hodie per universum mundum in Christo credentes,''<br /> | |||
''a vitiis saeculi et caligine peccatorum segregatos,''<br /> | |||
''reddit gratiae, sociat sanctitati.''<br /> | |||
''Haec nox est,''<br /> | |||
''in qua, destructis vinculis mortis,''<br /> | |||
''Christus ab inferis victor ascendit.''<br /> | |||
''Nihil enim nobis nasci profuit,''<br /> | |||
''nisi redimi profuisset.''<br /> | |||
''O mira circa nos tuae pietatis dignatio!''<br /> | |||
''O inaestimabilis dilectio caritatis:''<br /> | |||
''ut servum redimeres, Filium tradidisti!''<br /> | |||
''O certe necessarium Adae peccatum,''<br /> | |||
''quod Christi morte deletum est!''<br /> | |||
''O felix culpa,''<br /> | |||
''quae talem ac tantum meruit habere Redemptorem!''<br /> | |||
''O vere beata nox,''<br /> | |||
''quae sola meruit scire tempus et horam,''<br /> | |||
''in qua Christus ab inferis resurrexit!''<br /> | |||
''Haec nox est, de qua scriptum est:''<br /> | |||
''Et nox sicut dies illuminabitur:''<br /> | |||
''et nox illuminatio mea in deliciis meis.''<br /> | |||
''Huius igitur sanctificatio noctis fugat scelera, culpas lavat:''<br /> | |||
''et reddit innocentiam lapsis''<br /> | |||
''et maestis laetitiam.''<br /> | |||
''Fugat odia, concordiam parat''<br /> | |||
''et curvat imperia.''<br /> | |||
''In huius igitur noctis gratia, suscipe, sancte Pater,''<br /> | |||
''laudis huius sacrificium vespertinum,''<br /> | |||
''quod tibi in hac cerei oblatione sollemni,''<br /> | |||
''per ministrorum manus''<br /> | |||
''de operibus apum, sacrosancta reddit Ecclesia.''<br /> | |||
''Sed iam columnae huius praeconia novimus,''<br /> | |||
''quam in honorem Dei rutilans ignis accendit.''<br /> | |||
''Qui, licet sit divisus in partes,''<br /> | |||
''mutuati tamen luminis detrimenta non novit.''<br /> | |||
''Alitur enim liquantibus ceris,''<br /> | |||
''quas in substantiam pretiosae huius lampadis''<br /> | |||
''apis mater eduxit.''<br /> | |||
''O vere beata nox,''<br /> | |||
''in qua terrenis caelestia, humanis divina iunguntur!''<br /> | |||
''Oramus ergo te, Domine,''<br /> | |||
''ut cereus iste in honorem tui nominis consecratus,''<br /> | |||
''ad noctis huius caliginem destruendam,''<br /> | |||
''indeficiens perseveret.''<br /> | |||
''Et in odorem suavitatis acceptus,''<br /> | |||
''supernis luminaribus misceatur.''<br /> | |||
''Flammas eius lucifer matutinus inveniat:''<br /> | |||
''Ille, inquam, lucifer, qui nescit occasum:''<br /> | |||
''Christus Filius tuus,''<br /> | |||
''qui, regressus ab inferis, humano generi serenus illuxit,''<br /> | |||
''et tecum vivit et regnat in saecula saeculorum.''<br /> | |||
''Resp. Amen.''<br /> | |||
|valign=top| | |valign=top| | ||
; '''Traduzione liturgica in lingua italiana''' | ; '''Traduzione liturgica in lingua italiana''' | ||
| Riga 24: | Riga 117: | ||
|} | |} | ||
== Spartiti musicali == | == Spartiti musicali == | ||
Spartito gregoriano, impaginato su foglio formato A4: | Spartito gregoriano, impaginato su foglio formato A4: | ||
Versione delle 13:39, 2 apr 2020
Tratto da WikiPedia.org
L'Exsultet (nei Messali prima del 1920 veniva scritto Exultet) è un canto liturgico proprio della Chiesa cattolica che viene cantato la notte di Pasqua nella solenne Veglia pasquale, da un diacono o un cantore.
Con esso si proclama la vittoria della luce sulle tenebre, simbolizzata dal cero pasquale che viene acceso, e annuncia la risurrezione di Cristo e il declamante invita tutta l'assemblea a gioire per il compiersi della profezia del mistero pasquale, ripercorrendo nel canto i prodigi della storia della salvezza.
Dal punto di vista stilistico si tratta di un preconio, ovvero, secondo l'etimologia latina di praeconium (da praeco -onis, «banditore»), di un testo poetico di annuncio solenne o di encomio e lode solenne. Per questo motivo viene chiamato anche preconio pasquale (praeconium paschale) o laus cerei.
Si conoscono numerose versioni, sia testuali sia musicali. Se ne hanno testimonianze sin dalla fine del IV secolo, benché il testo si sia consolidato e uniformato nell'attuale versione solo nella seconda metà del XII sec. da papa Innocenzo III. Il manoscritto è composto di due parti, una scritta, letta dal celebrante o dal chierico, e una illustrata con figure simboliche, disposte al contrario per poter essere seguite dai fedeli durante la lettura. Il testo è suddiviso in due parti:
- un prologo, comune a tutte le versioni
- un prefazio che varia secondo la tradizione romana, ambrosiana o beneventana.
Testo e traduzioni
Exsultet iam angelica turba caelorum: Vers. Dominus vobiscum. Vere dignum et iustum est, Resp. Amen. |
testo |
Spartiti musicali
Spartito gregoriano, impaginato su foglio formato A4:
Spartito disponibile in formato PDF impaginato su foglio A4, Media:xxx.pdf
Video
Praeconium Paschale (Exsultet), tratta dalla Veglia pasquale del 23 aprile 2011 nella Basilica di San Pietro in Vaticano.
Codice sorgente GABC
codice
Bibliografia
- Wikipedia.org, versione italiana, https://it.wikipedia.org
- GregoBase project, https://gregobase.selapa.net/